Donald Tusk oskarżył Karola Nawrockiego o odpowiedzialność za obecną falę przemocy w szkołach i wskazał też gry wideo, a wśród nich Minecraft, jako jedną z jej przyczyn. Powodem jego kuriozalnych słów jest m.in prezydenckie weto wobec ustawy o usługach cyfrowych, nazywaną przez opocycję ustawą o cenzurze. Pałac Prezydencki odpowiada oskarżeniem o wykorzystywanie tragedii do celów politycznych, a jego rzecznik nazwał zachowanie premiera obrzydliwym i skrajnie cynicznym.
Dwa ataki w szkołach w ciągu jednej doby
W środę nożownik zaatakował w szkole średniej w Ostrołęce. Dziewięć osób zostało poszkodowanych, a napastnik miał 19 lat. Dzień później, w czwartek, do podobnej napaści doszło w miejscowości Leszczydół-Nowiny. Piętnastolatek wkroczył tam do budynku szkoły i śmiertelnie zranił woźną.
Szef MSWiA Marcin Kierwiński poinformował, że między czterema najgłośniejszymi przypadkami agresji w szkołach nie ma jakichkolwiek związków. W Sierpcu policja zatrzymała 17-latka. Zapowiadał niebezpieczny czyn na terenie szkoły i miał przy sobie dwa noże.
Policja podała w poniedziałek, że skontrolowano prawie 80 tysięcy placówek oświatowych. Kontrole trwają od piątku. Odnotowano 311 zdarzeń z podejrzeniem czynu zabronionego i zatrzymano 135 osób. Według szefa MSWiA zatrzymani to głównie osoby w wieku od 13 do 19 lat.
Co dokładnie zawetował prezydent?
W nagraniu opublikowanym na platformie X Donald Tusk powiązał ataki ze szkodliwymi treściami krążącymi w sieci i ocenił też, że zło wydaje się tam bezkarne. Dodał, że jego rząd przygotował wcześniej ustawę pozwalającą natychmiast blokować w internecie treści o niewątpliwej szkodliwości.
Premier twierdził też, że gdyby zamachowiec chciał transmitować atak w sieci, państwo nie mogłoby nic zrobić. To twierdzenie jest kuriozalne. Unijny akt o usługach cyfrowych jest rozporządzeniem, które obowiązuje w Polsce bezpośrednio już od 17 lutego 2024 roku i zobowiązuje platformy do szybkiego reagowania na nielegalne treści. Premier nie dysponuje wystarczającą wiedzą o posiadanych już uprawnieniach, a domaga się kolejnych.
Karol Nawrocki zawetował ustawę 9 stycznia tego roku, ponieważ uznał, że w wersji zaproponowanej przez rząd umożliwiałaby ona szeroko zakrojoną cenzurę w internecie. Jednocześnie zaapelował o przygotowanie w ciągu dwóch miesięcy poprawionej wersji przepisów.
Nakaz ograniczenia dostępu do treści miał w wersji rządowej wydawać prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej albo przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Wnioskować o to mogły tzw. zaufane podmioty sygnalizujące, którym ustawa dopuszczała dotacje z budżetu państwa, czyli faktycznie stowarzyszenia i fundacje bliskie politycznie partii rządzącej. Od takiego nakazu przysługiwał sprzeciw do sądu.
Prezydent uznał, że projekt zawierał rozwiązania absurdalne, bo oddawały kontrolę nad treściami w internecie urzędnikom podległym rządowi i politycznym aktywistom. Państwo ma wolność gwarantować, a nie reglamentować, stwierdził wówczas Karol Nawrocki. Taki mechanizm porównał do cenzury z powieści George’a Orwella „Rok 1984”.
Poseł Janusz Cieszyński zwracał uwagę, że zawetowana wersja przepisów pozwalałaby urzędnikowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej wejść w asyście policji do każdego lokalu osoby prowadzącej dowolne forum internetowe, skopiować dyski i zaplombować lokal.
Wrogiem są również gry wideo, a wśród nich Minecraft
W tym samym wystąpieniu Donald Tusk sformułował tezę o przyczynach ostatnich ataków. Wskazał na gry wideo i szeroko pojęty gaming.
W niedzielę, podczas pilnej narady służb, premier wrócił do tematu gier wideo. Powiedział, że to także grupy aktywne w rozmaitych grach komputerowych, nawet tych bardzo banalnych, do których wszyscy są przyzwyczajeni, a w takich grach coraz częściej pojawia się przemoc dla samej przemocy.
Dodał, że uznaje to za groźne zjawisko, bo w takiego Minecrafta gra co drugi, nie tylko dziecko, ale i dorosły.
Sarkastycznie skomentował to Sławomir Mentzen, jeden z liderów Konfederacji, nawiązując do zbliżającej się premiery GTA 6.
Minecraft już wcześniej figurował na liście „Mamy Przeciwko Brutalnym Grom Komputerowym”
Po serii ataków w szkołach popularność odzyskał internetowy profil „Mamy Przeciwko Brutalnym Grom Komputerowym”. Zamieszczono na nim listę gier, które rodzic powinien ograniczyć, aby nie wychować zamachowca, a wśród tytułów znalazły się Minecraft i Euro Truck Simulator, czyli symulator kierowcy tira.
Profil jest jednak satyrą. Ten internetowy żart po raz pierwszy zyskał popularność w 2021 roku.
Tusk po atakach nożowników za zagrożenie uznał również broń palną
W tym samym nagraniu Donald Tusk odniósł się też do dostępu do broni palnej, którego zwolennikiem jest, jego zdaniem, prezydent, i zapowiedział sprzeciw wobec takiego pomysłu. Wyobraźcie sobie, że ci zamachowcy mieliby broń, powiedział premier. Dodał, że w Polsce nie powinno się w ogóle zakładać takiego rozwiązania.
Żaden z ataków nie został jednak przeprowadzony przy użyciu broni palnej. Ograniczeń dostępu do noży premier jednak nie zaproponował.
Pałac nazywa słowa premiera jako „obrzydliwe i skrajnie cyniczne”
Na krytykę premiera odpowiedział Pałac Prezydencki. Karol Nawrocki napisał w mediach społecznościowych, że w obliczu takich tragedii nie ma miejsca na wykorzystywanie ludzkiego dramatu do politycznych ataków, dodając, że bezpieczeństwo Polaków jest podstawowym obowiązkiem państwa.
Ostrzej wypowiedział się rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. Napisał, że Donald Tusk wykorzysta każdą sytuację i każdą tragedię do osobistego ataku na prezydenta. To obrzydliwe i skrajnie cyniczne zachowanie, ocenił, dodając, że to rząd ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo Polakom.
Do sporu włączył się też szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartosz Grodecki. Ocenił, że wykorzystywanie tragedii do politycznych ataków jest niedopuszczalne i godzi w powagę państwa, przypominając, że za bezpieczeństwo w szkołach odpowiada rząd, dysponujący potrzebnymi do tego narzędziami.
Sejm uchwalił ustawę, krytycy ostrzegają przed ryzykiem nadużyć
W czwartek Sejm uchwalił nową wersję ustawy wdrażającej akt o usługach cyfrowych. Za głosowało 242 posłów. Przeciw było 61, a 136 wstrzymało się od głosu. Ostateczna decyzja należeć będzie do prezydenta.
Poparli ją posłowie koalicji rządzącej i klubu Razem, a od głosu wstrzymała się w większości Prawo i Sprawiedliwość. Przeciw głosowali posłowie Konfederacji WiN i Konfederacji Korony Polskiej. Przeciw opowiedzieli się też posłowie Demokracji oraz większość klubu Rozwój Plus. Projektu nie było w porządku obrad posiedzenia, na którym go uchwalono, a do bloku głosowań trafił w czwartek po południu, po wypowiedzi premiera o konieczności procedowania przepisów blokujących mowę nienawiści w sieci.
Rząd przekonuje, że ustawa ma dać narzędzia do walki z mową nienawiści i zapewnić bezpieczeństwo w sieci. Leszek Miller, były premier, ocenił we wpisie na platformie X, że przepisy przyznają administracji nowe uprawnienia do ograniczania dostępu do treści, a nieostre przesłanki ich stosowania stwarzają ryzyko nadużyć. Zastrzegł, że ustawa nie wprowadza automatycznie politycznej cenzury, bo takie określenie byłoby zbytnim uproszczeniem.
Demokracja nie potrzebuje ministerstwa prawdy, napisał Miller. Wskazał, że pierwszą ocenę, czy wypowiedź przekracza granice prawa, przeprowadzałby urząd, a nie niezależny sąd, co może wywołać efekt mrożący nawet wtedy, gdy autor ostatecznie wygra przed sądem. Jako przykłady podał ostrą krytykę polityki migracyjnej, stosunków polsko-ukraińskich albo oficjalnej oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa, które mogłyby zostać błędnie uznane za treść nielegalną. Dodał, że internet nie może być przestrzenią bezkarności, bo groźby, oszustwa i nawoływanie do przemocy wymagają skutecznej reakcji państwa.
