Wczesnym rankiem 5 marca 2026 r. agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego wkroczyli jednocześnie do kilkunastu lokalizacji na terenie Wrocławia i powiatów ościennych. Celem operacji są dokumenty i nośniki pamięci w Urzędzie Miasta Wrocław oraz w komunalnej spółce Ekosystem, zarządzającej blisko 290 tys. ton odpadów rocznie. Śledztwo dotyczy przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez urzędników odpowiedzialnych za system odbioru śmieci. Akcja CBA rozpoczęła się zaledwie ponad dwa miesiące po tym, jak Ekosystem unieważnił kluczowe przetargi śmieciowe, powołując się na wyciek dokumentacji na prywatne serwery.
CBA wkracza do magistratu – co zabezpieczono rano 5 marca
Informację o akcji przekazał na platformie X rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński, który poinformował, że agenci CBA prowadzą przeszukania w kilkunastu lokalizacjach między innymi na terenie Wrocławia i ościennych powiatów, a trwa zabezpieczanie dokumentacji i nośników pamięci m.in. w Urzędzie Miasta Wrocław i komunalnej spółce Ekosystem.
Operację nadzoruje katowicki wydział zamiejscowy Prokuratury Krajowej – wyspecjalizowany w sprawach korupcji samorządowej i przestępczości zorganizowanej. Śledztwo dotyczy przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez urzędników w związku z odbiorem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych z terenu Wrocławia. Na tym etapie prokuratura nie ujawniła, ilu podejrzanych obejmuje dochodzenie ani czy planowane są zatrzymania.
Unieważniony przetarg i wyciek dokumentów – jak doszło do śledztwa
30 grudnia 2025 r. Ekosystem ogłosił unieważnienie wszystkich postępowań przetargowych na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Jedna z osób bezpośrednio zaangażowanych w prowadzenie przetargów wyprowadziła dokumentację przetargową na prywatne serwery pocztowe. Wiceprezydent Wrocławia Michał Młyńczak mówił o kilkuset wiadomościach e-mail zawierających wrażliwe dane dotyczące postępowań. Sprawa trafiła do prokuratury 19 grudnia 2025 r.
Prezes Ekosystemu Paweł Karpiński uzasadnił unieważnienie dwiema niezależnymi opiniami prawnymi, wskazującymi, że dalsze prowadzenie postępowań groziłoby Wrocławiowi roszczeniami odszkodowawczymi. Do czasu rozstrzygnięcia nowego przetargu odpady są odbierane na podstawie umów zawartych w trybie z wolnej ręki.
Ekosystem – spółka komunalna na celowniku agentów
Ekosystem to spółka komunalna, która w imieniu Gminy Wrocław zarządza całym systemem odbioru odpadów. 9 stycznia 2025 r. stanowisko prezesa zarządu objął Paweł Karpiński, od 20 lat związany zawodowo z ochroną środowiska i gospodarką odpadami. Nowe kierownictwo przejęło spółkę w trakcie przygotowań do największego przetargu na Dolnym Śląsku, z 277 zapytaniami od wykonawców już w toku.
Skala operacji Ekosystemu jest imponująca: rocznie w granicach Wrocławia produkuje się ok. 290 tys. ton odpadów komunalnych, z czego segregowanych jest ok. 35 procent. W mieście funkcjonuje około 48 tys. miejsc gromadzenia odpadów, gdzie stoi łącznie 240 tys. kontenerów obsługiwanych przez firmy wyłaniane właśnie w kwestionowanym przetargu.
Nowe kierownictwo już w styczniu 2025 r. poinformowało CBA i ABW o zmianach w spółce i zaprosiło służby do nadzoru nad przygotowywanym przetargiem. Zewnętrzna kancelaria prawna z Krakowa przeprowadziła audyt dokumentacji. Dziś te same służby prowadzą w spółce przeszukania.
Sześć sektorów i przetarg, który nie doszedł do skutku
Tłem akcji CBA jest wielomiesięczna historia reformy systemu odpadowego we Wrocławiu. W listopadzie 2024 r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr XI/181/24, która podzieliła miasto na sześć sektorów obsługi odpadowej zamiast dotychczasowych czterech. Każdy sektor miał obsługiwać ok. 100 tys. mieszkańców, a zmiana miała skrócić trasy śmieciarek i obniżyć koszty wywozu.
Termin składania ofert w przetargu wyznaczono na 8 kwietnia 2025 r. Umowy z wyłonionymi firmami miały obowiązywać przez 18 miesięcy z opcją przedłużenia o rok. Zainteresowanie było ogromne: wpłynęło 277 zapytań od wykonawców i prawie 40 odwołań do Krajowej Izby Odwoławczej oraz sądu powszechnego, a sam proces obejmował 14 rozpraw. Cały ten dorobek procesowy trafił teraz do materiału dowodowego badanego przez prokuraturę.
Obowiązujące umowy na odbiór odpadów były zawierane jesienią 2023 r. i miały obowiązywać przez półtora roku z opcją przedłużenia o sześć miesięcy. Ten termin już dawno minął – wykonawcy świadczą usługi wyłącznie na podstawie przedłużonej opcji.
Co dalej – nowe przetargi i pytanie o zarzuty karne
Unieważnienie przetargów nie wstrzymało odbioru odpadów. Specyfikacja i warunki zamówienia, skorygowane o wytyczne sądowe, są gotowe, a nowe postępowania przetargowe mają zostać ogłoszone niezwłocznie po zakończeniu obecnych działań operacyjnych.
Otwarte pozostaje pytanie o odpowiedzialność karną. Artykuł 231 Kodeksu karnego, dotyczący przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, przewiduje karę do 3 lat pozbawienia wolności, a w przypadku działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – do 10 lat. Katowicki wydział zamiejscowy prowadzi równolegle kilka śledztw dotyczących samorządów regionu. W lutym 2026 r. do prokuratury doprowadzono prezydenta Częstochowy Krzysztofa Matyjaszczyka. Zarzuty dla podejrzanych w wrocławskiej sprawie mogą zostać przedstawione w ciągu najbliższych tygodni, choć prokuratura nie podaje żadnego harmonogramu.
