W Polsce żyje około 15 milionów psów i kotów. Część z nich pozostaje bezdomna lub przebywa w schroniskach dla zwierząt. Ministerstwo Rolnictwa pracuje nad przepisami, które wprowadzą powszechny obowiązek mikroczipowania zwierząt towarzyszących oraz utworzą centralny, ogólnokrajowy rejestr KROPiK. Koszt jednorazowego czipowania oszacowano na 80-120 złotych, co w perspektywie wieloletniej okaże się tańsze niż obecne abonamenty w prywatnych bazach danych, wynoszące około 50 złotych rocznie. W 2025 roku walka z bezdomnością zwierząt kosztowała państwo ponad 3,6 miliarda złotych. Nowy system ma ograniczyć te wydatki i ułatwić odnajdywanie właścicieli zagubiony lub porzuconych czworonogów.
140 mln zł rocznie na schroniska. Koszty rosną, zwierząt przybywa
Samorządy w Polsce ponoszą rosnące coraz szybciej koszty związane z funkcjonowaniem schronisk dla bezdomnych zwierząt. Według danych Ministerstwa Rolnictwa w 2015 roku wydatki te sięgały około 140 milionów złotych rocznie. W 2023 roku kwota ta wzrosła do niemal 240 milionów złotych, co oznacza przyrost o blisko 100 milionów złotych w ciągu ośmiu lat. W 2025 roku całkowite nakłady na walkę z bezdomnością zwierząt osiągnęły poziom 3,6 miliarda złotych.
Jednym z głównych problemów jest trudność w ustaleniu właściciela porzuconego lub zagubionego zwierzęcia. Obecnie dane o zaczipowanych psach i kotach trafiają do różnych, niepołączonych ze sobą prywatnych baz. Brak centralnego rejestru ogranicza możliwość szybkiej identyfikacji posiadacza w skali całego kraju. Weterynarze, gminy i służby ratunkowe muszą przeszukiwać wiele systemów, co wydłuża proces odnalezienia właściciela i zwiększa obciążenie schronisk.
Czipowanie psów i kotów – ile kosztuje mikrochip w 2026 roku?
Szacunkowy koszt czipowania i rejestracji zwierzęcia w państwowej bazie KROPiK wyniesie od 80 do 120 złotych. To wydatek jednorazowy, ponoszony raz na całe życie psa lub kota. Dla porównania, obecnie funkcjonujące prywatne bazy danych działają w modelu abonamentowym, nakładając na właścicieli zwierząt roczną opłatę w wysokości około 50 złotych.
W perspektywie dziesięciu lat właściciel zwierzęcia zarejestrowanego w prywatnej bazie zapłaci 500 złotych za abonamenty, podczas gdy jednorazowe czipowanie i rejestracja w KROPiK zamknie się w kwocie maksymalnie 120 złotych.
Paszport dla zwierzęcia i wyjazdy za granicę – czipowanie już teraz obowiązkowe
Mikroczipowanie psa lub kota jest już obecnie konieczne przy wyrabianiu paszportu zwierzęcia oraz podczas wyjazdów poza granice Polski. Regulacje unijne wymagają, aby zwierzęta towarzyszące przemieszczające się między krajami członkowskimi były zidentyfikowane za pomocą mikrochipu oraz posiadały aktualne szczepienia przeciwko wściekliźnie potwierdzone w paszporcie.
Różnica między obecnym stanem a planowanymi przepisami polega na zakresie obowiązku. Obecnie czipowanie ma charakter dobrowolny dla zwierząt pozostających na terytorium Polski, stając się wymogiem dopiero przy przekraczaniu granic. Nowa ustawa wprowadzi obowiązek powszechny, obejmujący wszystkie psy i koty niezależnie od tego, czy ich właściciele planują zagraniczne podróże.
Mikrochip dla psa lub kota – jak przebiega zabieg i czy to boli?
Zabieg czipowania przeprowadza lekarz weterynarii podczas rutynowej wizyty w gabinecie. Mikrochip wielkości ziarna ryżu zostaje wszczepiony pod skórę zwierzęcia za pomocą specjalnej strzykawki, najczęściej w okolicę łopatki. Cała procedura trwa kilka sekund i nie wymaga znieczulenia. Poziom dyskomfortu dla zwierzęcia jest porównywalny z podaniem standardowego zastrzyku.
Mikrochip jest biozgodny, hermetycznie zamknięty i nie powoduje reakcji alergicznych ani odrzucenia przez organizm. Nie zawiera baterii ani elementów ruchomych, funkcjonuje pasywnie, aktywując się dopiero po zbliżeniu czytnika. Trwałość rozwiązania jest dożywotnia – chip pozostaje czytelny przez całe życie zwierzęcia bez konieczności wymiany lub konserwacji.
KROPiK – czym jest nowy rejestr i jak będzie działał?
Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK) to planowana centralna baza danych dostępna dla lekarzy weterynarii, jednostek samorządu terytorialnego oraz służb ratunkowych i porządkowych. System umożliwi szybką identyfikację właściciela zagubionego lub znalezionego zwierzęcia poprzez odczytanie numeru mikrochipu i wyszukanie powiązanych danych kontaktowych w ogólnokrajowej bazie.
Właściciele zwierząt zyskają możliwość samodzielnego sprawdzania i aktualizowania swoich danych w jednym systemie. Projekt przewiduje integrację z aplikacją mObywatel, co uprości zarządzanie informacjami o zwierzęciu bez konieczności logowania się do dodatkowych platform. Rejestr będzie całkowicie bezpłatny dla użytkowników końcowych, eliminując obecny model abonamentowy stosowany przez prywatne bazy danych.
Niedopełnienie obowiązków oznakowania zwierzęcia mikroczipem oraz jego rejestracji w systemie KROPiK będzie podlegać grzywnie. Projekt ustawy nie precyzuje jeszcze konkretnych kwot kar, jednak sam fakt wprowadzenia sankcji ma zapewnić wysoką skuteczność nowych przepisów.
Prywatne bazy danych vs KROPiK – koniec z rozdrobnieniem informacji
Obecny system identyfikacji zwierząt w Polsce charakteryzuje się dużym rozdrobnieniem. Właściciele psów i kotów mogą dobrowolnie rejestrować swoje zwierzęta w kilku różnych, niepołączonych ze sobą prywatnych bazach danych. Każdy operator prowadzi własny system, co uniemożliwia sprawne wyszukiwanie informacji na poziomie krajowym. Weterynarze i służby muszą sprawdzać wiele platform, aby odnaleźć dane kontaktowe właściciela.
Prywatne bazy działają w modelu abonamentowym, pobierając od właścicieli zwierząt około 50 złotych rocznie za dostęp do systemu. W ciągu dziesięciu lat łączny koszt abonamentów przekracza kwotę jednorazowego czipowania i rejestracji w KROPiK. Centralizacja danych w jednym, ogólnodostępnym rejestrze państwowym wyeliminuje konieczność płacenia za wieloletni dostęp oraz zapewni spójność informacji w skali kraju.
Koty również objęte obowiązkiem? Problem z populacją wolnożyjącą
Projekt ustawy zakłada objęcie obowiązkiem czipowania nie tylko psów, ale także kotów. Wprowadzenie powszechnej rejestracji kotów niesie jednak większe wyzwania ze względu na ich liczebność oraz specyfikę zachowań. Koty wolno żyjące, tzw. dzikie lub bezdomne, stanowią znaczną część populacji i trudno jest jednoznacznie przypisać je konkretnemu właścicielowi.
Kwestia kotów wolno żyjących, które często są dokarmianie przez mieszkańców bez formalnego przejęcia odpowiedzialności za zwierzę, pozostaje otwarta. Ustawodawca będzie musiał wypracować mechanizmy pozwalające odróżnić koty domowe od wolno żyjących oraz określić, kto ponosi odpowiedzialność za czipowanie kotów przebywających na terenach gminnych.
Hodowcy i schroniska – kto będzie musiał czipować zwierzęta?
Obowiązek czipowania dotknie nie tylko prywatnych właścicieli zwierząt, ale również hodowców rasowych psów i kotów oraz schroniska dla bezdomnych zwierząt. Planowane przepisy powinny określić, w którym momencie życia zwierzęcia musi zostać dokonane czipowanie – prawdopodobnie przed przekazaniem szczenięcia lub kociaka nowemu właścicielowi.
Schroniska mogą odgrywać kluczową rolę w upowszechnieniu czipowania, oferując adopcję zwierząt już oznakowanych i zarejestrowanych w systemie KROPiK. Hodowcy będą zobowiązani do zapewnienia, że każde sprzedawane zwierzę posiada mikrochip i jest wpisane do centralnej bazy przed opuszczeniem hodowli.
