Weszły w życie przepisy, które mają definitywnie zakończyć erę bezkarności dla najgroźniejszych i najbardziej nieodpowiedzialnych kierowców. Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów dla osób łamiących wcześniejsze orzeczenia sądu, obligatoryjny przepadek auta za jazdę z zawartością minimum 1,5 promila alkoholu we krwi oraz penalizacja brawurowej jazdy i nielegalnych wyścigów – to tylko część zmian. Nowe regulacje wprowadzają także kaski obowiązkowe dla młodych rowerzystów i użytkowników hulajnóg, prawo jazdy dla 17-latków oraz zaostrzony nadzór nad prędkością również poza terenem zabudowanym. To najbardziej kompleksowe zaostrzenie prawa drogowego od dekady, które ma odpowiedzieć na rosnącą skalę niebezpiecznych zachowań na polskich drogach.
Mniej wypadków, więcej pijanych kierowców
Rok 2025 zapisał się w historii jako najbezpieczniejszy na polskich drogach pod względem liczby ofiar śmiertelnych. Według wstępnych danych Komendy Głównej Policji doszło do 21 000 wypadków, w których zginęło 1651 osób – to spadek o 12,9 procent w porównaniu z rokiem poprzednim i najniższa liczba ofiar śmiertelnych w historii pomiarów. Rannych zostało 24 715 osób, czyli o 67 mniej niż rok wcześniej. Po raz pierwszy w historii średnia dzienna liczba ofiar śmiertelnych spadła poniżej pięciu osób.
Komisja Europejska zauważyła postępy Polski, wskazując na największy spadek liczby ofiar śmiertelnych w całej Unii Europejskiej – od 2019 roku liczba zabitych zmniejszyła się o 35 procent. Dla porównania, jeszcze kilka lat temu średnia dzienna liczba ofiar wynosiła osiem osób.
Pozytywny trend widać także w szczegółowych statystykach. Liczba wypadków z udziałem pieszych spadła o 436 przypadków do poziomu 4068 zdarzeń. Zmniejszyła się również liczba wypadków z udziałem motocykli. Te dane potwierdzają skuteczność wieloletnich działań edukacyjnych i prewencyjnych prowadzonych przez Policję.
Za sukcesem kryje się jednak niepokojący trend. W 2025 roku policjanci ujawnili 95 262 nietrzeźwych kierujących – to wzrost o 2938 przypadków w porównaniu z rokiem 2024, gdy zatrzymano 92 324 pijanych za kierownicą. Wzrost ten wynika po części ze zwiększonej liczby kontroli trzeźwości – w 2025 roku przeprowadzono 17 902 284 badań, podczas gdy rok wcześniej było ich 16 038 095. To prawie 1,9 miliona kontroli więcej. Mimo spadku liczby wypadków i ofiar śmiertelnych, problem jazdy pod wpływem alkoholu pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań dla bezpieczeństwa na drogach.
Dożywotni zakaz prowadzenia – koniec jazdy dla recydywistów
Najsurowsza zmiana w nowych przepisach dotyczy kierowców, którzy ignorują sądowe zakazy prowadzenia pojazdów. Od 29 stycznia 2026 roku każde kolejne złamanie obowiązującego zakazu skutkuje automatycznym orzeczeniem zakazu dożywotniego. Mechanizm ten został wprowadzony w art. 42 par. 3 kodeksu karnego i działa bezwzględnie – sąd nie ma możliwości odstąpienia od tej sankcji.
Zasadą staje się także bezwzględna kara pozbawienia wolności. Jej zawieszenie będzie możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy sąd uzna, że zachodzą szczególne okoliczności łagodzące. To radykalne odejście od dotychczasowej praktyki, gdy kierowcy-recydywiści wielokrotnie łamali zakazy, otrzymując kolejne kary w zawieszeniu.
Nowe przepisy przewidują również możliwość konfiskaty pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, analogicznie jak przy przestępstwach alkoholowych. Dotyczy to sytuacji, gdy osoba prowadząca pojazd podczas obowiązywania zakazu spowoduje wypadek ze skutkiem śmiertelnym lub znacznym uszczerbkiem na zdrowiu.
Ustawodawca wprowadził także zaostrzenie odpowiedzialności za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym w szczególnych okolicznościach. Jeżeli sprawca uczestniczył w nielegalnym wyścigu, działał w warunkach jazdy brawurowej lub prowadził pojazd w okresie obowiązywania sądowego zakazu, kara może wynieść od roku do 10 lat pozbawienia wolności – wcześniej górna granica wynosiła 8 lat.
Nielegalne wyścigi i brawurowa jazda trafiają do kodeksu karnego
Po raz pierwszy w polskim prawie karnym pojawia się definicja nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych. Zgodnie z art. 115 par. 26 kodeksu karnego nielegalny wyścig to rywalizacja co najmniej dwóch kierowców, którzy chcą pokonać określony odcinek drogi w jak najkrótszym czasie z naruszeniem zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ta precyzyjna definicja ma wyeliminować dotychczasowe problemy z kwalifikowaniem takich zachowań.
Nowy art. 178c kodeksu karnego penalizuje organizowanie, prowadzenie oraz udział w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych. Odpowiedzialności karnej podlegają zarówno organizatorzy takich zdarzeń, jak i kierujący biorący w nich udział, niezależnie od tego, czy doszło do wypadku. Za te czyny grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Rewolucyjną zmianą jest wprowadzenie przestępstwa jazdy brawurowej w art. 178d kodeksu karnego. Odpowiedzialność ponosi kierujący, który jednocześnie rażąco przekracza dopuszczalną prędkość, rażąco narusza inne zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Za jazdę brawurową można trafić do więzienia na okres od 3 miesięcy do 5 lat.
Kluczowe jest to, że przestępstwo to może zostać popełnione także w sytuacji, gdy nie doszło do wypadku drogowego. Wystarczy samo stworzenie zagrożenia dla innych uczestników ruchu. To fundamentalna zmiana w podejściu do bezpieczeństwa – nie trzeba czekać na tragedię, by ukarać kierowcę za ekstremalnie niebezpieczne zachowanie.
Rażące przekroczenie prędkości oznacza w praktyce przekroczenie dopuszczalnej prędkości o co najmniej połowę. Na autostradzie, gdzie limit wynosi 140 km/h, jazda z prędkością powyżej 210 km/h może być kwalifikowana jako jazda brawurowa. Na drodze ekspresowej poza obszarem zabudowanym (limit 120 km/h) próg ten wynosi 180 km/h.
Przepadek pojazdu za alkohol – nawet gdy auto nie należy do sprawcy
Od 29 stycznia 2026 roku sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu mechanicznego, jeżeli sprawca prowadził go w stanie po użyciu alkoholu o zawartości co najmniej 1,5 promila we krwi. Regulacja ta została wprowadzona w art. 44b kodeksu karnego i stanowi jedno z najsurowszych rozwiązań w Europie.
Istotną zmianą jest zniesienie obowiązku płacenia równowartości pojazdu, gdy auto nie należy do sprawcy. Dotychczas w takich sytuacjach sąd mógł orzec przepadek równowartości pojazdu, co faktycznie oznaczało obowiązek zapłaty przez sprawcę kwoty odpowiadającej wartości auta. Nowe przepisy wprowadzają system nawiązek – sąd może orzec nawiązkę w wysokości od 5000 złotych do nawet 500 000 złotych.
To rozwiązanie ma szczególne znaczenie dla właścicieli wypożyczalni samochodów i firm leasingowych. Gdy pijany kierowca spowoduje wypadek autem firmowym lub wypożyczonym, pojazd trafi na przepadek, a firma straci swój majątek. Jedynym zabezpieczeniem jest wcześniejsze ustalenie w umowie, że sprawca odpowiada za wszelkie skutki prawne prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Ustawodawca postawił na radykalne środki odstraszające.
Przepisy przewidują również możliwość orzeczenia przepadku pojazdu w przypadku prowadzenia go przez osobę podczas obowiązywania sądowego zakazu. Sąd może zarządzić konfiskatę samochodu niezależnie od tego, czy doszło do wypadku, czy sprawca był trzeźwy.
Drift, jazda na jednym kole i spoty motoryzacyjne pod lupą prawa
Od 30 marca 2026 roku drift, jazda na jednym kole oraz uczestnictwo w nielegalnych zlotach motoryzacyjnych stają się wykroczeniami z konkretnymi karami finansowymi i administracyjnymi. Celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg kontrolowany, popularnie zwane driftem, zostało wpisane do katalogu wykroczeń zagrożonych grzywną w wysokości minimum 1500 złotych. Jeżeli drift stanowi zagrożenie w ruchu, minimalna grzywna wzrasta do 2500 złotych.
Za drift lub jazdę na jednym kole prawo jazdy zostanie zatrzymane na okres 3 miesięcy. To czas wystarczający, by kierowca poczuł realne konsekwencje swoich cyrkowych popisów na drodze publicznej. Zatrzymanie prawa jazdy następuje automatycznie – policjant na miejscu zdarzenia odbiera dokument i przekazuje go do właściwego starosty.
Nowe przepisy szczególną uwagę poświęcają nieregulowanym zlotom motoryzacyjnym. Spotkania, w których prezentowanych jest więcej niż 10 pojazdów na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni, wymagają wcześniejszego zawiadomienia organu gminy. Organizator ma obowiązek zgłosić zdarzenie co najmniej na 30 dni przed planowaną datą. Brak zgłoszenia skutkuje odpowiedzialnością za wykroczenie.
Kary dotyczą nie tylko organizatorów. Umyślne uczestnictwo w niezgłoszonym zlocie motoryzacyjnym również stanowi wykroczenie zagrożone grzywną. Co więcej, jeżeli uczestnik takiego spotkania swoim zachowaniem utrudnia ruch drogowy, grozi mu grzywna nie niższa niż 1000 złotych oraz nawiązka do 1500 złotych.
Kodeks wykroczeń penalizuje także udział w nielegalnym wyścigu w charakterze pasażera lub widza. Osoba, która świadomie pełni funkcję pasażera podczas nielegalnego wyścigu, może zostać ukarana grzywną. Podobnie widz, który jest obecny w miejscu wyścigu i swoją obecnością wspiera uczestników, popełnia wykroczenie.
Te zapisy wywołały kontrowersje. Prezydent Karol Nawrocki, mimo podpisania ustawy, zdecydował się skierować część przepisów do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. W komunikacie Kancelarii Prezydenta wskazano, że szczególnie problematyczna jest penalizacja uczestników i widzów zlotów samochodowych, co może stanowić nadmierną ingerencję w wolność zgromadzeń.
Zatrzymanie prawa jazdy także poza miastem – nowe zasady nadzoru nad prędkością
Od 3 marca 2026 roku prawo jazdy można stracić za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h również na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza terenem zabudowanym. To rozszerzenie dotychczasowych przepisów, które pozwalały zatrzymać dokument tylko za przekroczenie prędkości w obszarze zabudowanym.
Nowe regulacje eliminują lukę prawną, którą wykorzystywali kierowcy jeżdżący z nadmierną prędkością na drogach krajowych i wojewódzkich poza miastami. Dotychczas przekroczenie prędkości o 51 km/h na takiej drodze skutkowało mandatem i punktami karnymi, ale nie zatrzymaniem prawa jazdy. Od marca 2026 roku konsekwencje będą identyczne jak w mieście – zatrzymanie dokumentu na 3 miesiące.
Warunek jest precyzyjny – przepis dotyczy dróg jednojezdniowych dwukierunkowych. Nie obejmuje on autostrad ani dróg ekspresowych, które ze względu na swoją konstrukcję i parametry techniczne są bezpieczniejsze dla ruchu z wyższą prędkością. Chodzi o typowe drogi dwupasmowe, gdzie samochody jadą w przeciwnych kierunkach, często bez separacji fizycznej.
Kierowca jadący drogą krajową z limitem 90 km/h, który zostanie przyłapany na prędkości 142 km/h lub wyższej, straci prawo jazdy na 3 miesiące. Na drodze wojewódzkiej z limitem 70 km/h (np. w pobliżu zabudowań) próg wynosi 121 km/h.
Nowe przepisy ograniczają również możliwość redukcji punktów karnych. Dotychczas kierowcy mogli skorzystać z kursu reedukacyjnego i odzyskać część punktów. Od marca 2026 roku redukcja punktów będzie możliwa tylko za wykroczenia mniejszej wagi. Przekroczenie prędkości skutkujące zatrzymaniem prawa jazdy nie kwalifikuje się do programu redukcji.
Zmiany są odpowiedzią na statystyki wypadków. Choć w 2025 roku liczba wypadków spadła, analiza ich przyczyn wskazuje, że nadmierna prędkość pozostaje jednym z głównych czynników tragicznych zdarzeń. Szczególnie niebezpieczne są drogi dwukierunkowe, gdzie czołowe zderzenia przy wysokiej prędkości zazwyczaj kończą się śmiercią lub ciężkimi obrażeniami.
Prawo jazdy dla 17-latków i kaski obowiązkowe dla dzieci
Systemowe zmiany w przepisach drogowych obejmują również młodych kierowców i użytkowników jednośladów. Od 3 marca 2026 roku możliwe jest uzyskanie prawa jazdy kategorii B przez osoby, które ukończyły 17 lat. Wymaga to jednak spełnienia dodatkowych warunków – zgody prawnych opiekunów oraz jazdy wyłącznie w obecności doświadczonego opiekuna.
Opiekun musi spełniać konkretne kryteria określone w ustawie. Przede wszystkim musi posiadać prawo jazdy kategorii B przez co najmniej 5 lat bez przerwy i nie może mieć aktywnych punktów karnych w momencie pełnienia tej funkcji. Dodatkowo opiekun musi być trzeźwy – dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi wynosi 0,0 promila.
Okres próbny dla młodych kierowców został zróżnicowany. Osoby, które uzyskały prawo jazdy po ukończeniu 18 lat, podlegają okresowi próbnemu przez 2 lata. Kierowcy, którzy rozpoczęli jazdę już w wieku 17 lat, będą objęci okresem próbnym przez 3 lata. W tym czasie obowiązują ich specjalne ograniczenia.
Podczas okresu próbnego kierowca nie może spożywać alkoholu przed jazdą – obowiązuje bezwzględny zakaz 0,0 promila. Wprowadzono również limity prędkości niższe niż dla doświadczonych kierowców – 50 km/h w obszarze zabudowanym, 80 km/h poza obszarem zabudowanym oraz 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej. Te ograniczenia mają zmniejszyć ryzyko wypadków wśród najmniej doświadczonych uczestników ruchu.
Istotną zmianą od 3 września 2026 roku będzie modyfikacja zasad dotyczących okresu próbnego. W przypadku popełnienia wykroczeń drogowych lub przestępstw związanych z ruchem drogowym, okres próbny może zostać wydłużony. Szczegóły tego mechanizmu zostaną doprecyzowane w rozporządzeniach wykonawczych.
Od 3 czerwca 2026 roku dzieci i młodzież do 16 roku życia będą zobowiązani do używania kasków ochronnych podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniem transportu osobistego. To odpowiedź na rosnącą liczbę wypadków z udziałem młodych użytkowników jednośladów. W 2025 roku odnotowano wyraźny wzrost liczby wypadków na hulajnogach elektrycznych – to jedyna kategoria wypadków, która pogorszyła się w porównaniu z rokiem poprzednim.
Kask będzie obowiązkowy zarówno na drogach publicznych, jak i na ścieżkach rowerowych oraz w strefach ruchu. Odpowiedzialność za przestrzeganie tego obowiązku ponoszą rodzice lub opiekunowie prawni dziecka. Brak kasku skutkuje mandatem karnym dla opiekuna.
Przepisy doprecyzowały również zasady przewożenia dzieci na rowerach i w przyczepkach rowerowych. Dziecko przewożone w foteliku rowerowym lub przyczepce także musi mieć założony kask ochronny, nawet jeśli samo nie prowadzi pojazdu.
Podniesiono minimalny wiek dla użytkowników hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego z 10 do 13 lat. To zmiana, która ma ograniczyć dostęp najmłodszych dzieci do urządzeń rozwijających znaczne prędkości i wymagających zaawansowanych umiejętności motorycznych oraz oceny sytuacji drogowej.
Tamowanie ruchu i nowe wykroczenia – co jeszcze się zmienia
Poza najgłośniejszymi zmianami dotyczącymi recydywistów i nielegalnych wyścigów, nowelizacja wprowadza szereg innych modyfikacji w kodeksie wykroczeń. Tamowanie ruchu drogowego otrzymało nową kwalifikację – grzywna nie podlega już limitowi 500 złotych i może być wymierzona na zasadach ogólnych, czyli do 5000 złotych. Dodatkowo sąd może orzec nawiązkę w wysokości do 1500 złotych.
Nowe wykroczenie dotyczy właścicieli pojazdów, którzy dopuszczają je do ruchu wbrew wymaganiom technicznym lub prawnym. Za dopuszczenie do ruchu pojazdu niesprawnego technicznie, bez wymaganego przeglądu lub ubezpieczenia OC grozi grzywna od 20 złotych do 5000 złotych. To znaczące zaostrzenie – wcześniej właściciele często unikali odpowiedzialności, tłumacząc się, że to nie oni prowadzili pojazd.
Zaostrzono również konsekwencje prowadzenia pojazdu podczas zatrzymania prawa jazdy. Dotychczas skutkowało to przede wszystkim karą finansową i punktami. Od 29 stycznia 2026 roku może to prowadzić do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Kierowca, który wielokrotnie jeździ podczas zatrzymania dokumentu, może zostać pozbawiony prawa jazdy na okres od 6 miesięcy do 3 lat.
Wprowadzono wykroczenia związane z uczestnictwem w nielegalnych zlotach motoryzacyjnych. Pasażer pojazdu biorącego udział w nielegalnym wyścigu popełnia wykroczenie zagrożone grzywną do 3000 złotych. Podobnie widz, który świadomie uczestniczy w takim wydarzeniu, może zostać ukarany mandatem w wysokości do 2000 złotych.
Kodeks wykroczeń penalizuje również zachowania kolizyjne z nowymi przepisami o zlotach motoryzacyjnych. Osoba, która umyślnie uczestniczy w niezgłoszonym spotkaniu motoryzacyjnym liczącym więcej niż 10 pojazdów, popełnia wykroczenie zagrożone grzywną nie niższą niż 1000 złotych. Jeżeli dodatkowo swoim zachowaniem utrudnia ruch drogowy, grozi jej grzywna do 5000 złotych oraz nawiązka do 1500 złotych.
Warto zauważyć, że przepisy rozróżniają organizatora, aktywnego uczestnika i biernego uczestnika zlotu. Najsurowsze sankcje dotyczą organizatorów, którzy nie dopełnili obowiązku zgłoszenia wydarzenia do gminy. Aktywni uczestnicy, czyli osoby prezentujące swoje pojazdy lub biorące udział w pokazach, ponoszą pełną odpowiedzialność niezależnie od tego, czy wiedziały o braku zgłoszenia. Bierni uczestnicy, czyli widzowie i osoby obecne na wydarzeniu, mogą być karani jedynie wtedy, gdy ich obecność utrudnia ruch lub stanowi zagrożenie.
Kontrowersje wokół nowych przepisów – prezydent kieruje część ustaw do TK
Mimo podpisania ustawy prezydent Karol Nawrocki zdecydował o skierowaniu jej części do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. W komunikacie Kancelarii Prezydenta podkreślono, że ustawa realizuje cel społecznie bardzo ważny – wzmocnienie ochrony życia i zdrowia uczestników ruchu oraz skuteczniejszą reakcję na brawurową jazdę i nielegalne wyścigi. Problem polega jednak na tym, że część przyjętych rozwiązań została skonstruowana w sposób budzący poważne wątpliwości konstytucyjne.
Głównym zarzutem jest niejasna definicja nielegalnego wyścigu. Według kancelarii prezydenta sformułowanie „rywalizacja z naruszeniem zasad bezpieczeństwa” jest zbyt ogólne i może prowadzić do uznaniowości w stosowaniu przepisów. Obywatel ma prawo z góry wiedzieć, jakie zachowanie jest przestępstwem, a organ państwa nie może dopowiadać granic karalności w praktyce – argumentowano.
Prezydent zwrócił uwagę, że w demokratycznym państwie prawa szczególnie ważna jest zasada lex certa – prawo karne musi być sformułowane precyzyjnie i nie może pozostawiać wątpliwości co do zakresu penalizacji. Obecna definicja nielegalnego wyścigu może prowadzić do sytuacji, w której dwa samochody jadące obok siebie nieco szybciej niż wynosi limit mogą zostać zakwalifikowane jako uczestniczące w wyścigu, jeżeli policjant uzna, że między kierowcami doszło do „rywalizacji”.
Szczególnie kontrowersyjna jest penalizacja uczestników i widzów zlotów motoryzacyjnych. Kancelaria prezydenta wskazała, że reżim sankcyjny obejmuje nie tylko organizatorów, lecz także uczestników i widzów spotkań, które nie spełniły formalności. To dalece represyjne rozwiązanie przenosi ryzyko odpowiedzialności na osoby, które często nie mają realnego wpływu na stronę formalną wydarzenia.
Uczestnik zlotu, który przyjeżdża na parkingu centrum handlowego, gdzie spotyka się kilkunastu znajomych z podobnymi autami, może nie wiedzieć, że organizator nie zgłosił tego spotkania do gminy. Mimo to grozi mu grzywna i punkty karne. Podobnie widz, który po prostu przychodzi popatrzeć na samochody, może zostać ukarany za sam fakt obecności.
To zdaniem prezydenta wchodzi w kolizję z art. 31 ust. 3 Konstytucji dotyczącym ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, art. 42 ust. 1 o gwarancyjnym charakterze prawa represyjnego oraz art. 2 Konstytucji o demokratycznym państwie prawnym.
Stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości jest odmienne. Resort argumentuje, że przepisy realizują cel społecznie ważny i są proporcjonalne do zagrożenia. Nielegalne zloty motoryzacyjne często przeradzają się w wyścigi, drift i inne niebezpieczne zachowania. Obecność widzów dodatkowo motywuje uczestników do coraz bardziej ryzykownych manewrów. Penalizacja widzów ma więc charakter prewencyjny – ma zniechęcić do tworzenia publiczności dla nielegalnych pokazów.
Politycy koalicji rządzącej krytykowali decyzję prezydenta. Dorota Łoboda z Koalicji Obywatelskiej stwierdziła, że prezydent traktuje narzędzie kierowania ustaw do Trybunału Konstytucyjnego jako instrument walki politycznej. Jarosław Rzepa z PSL ocenił, że prezydent popełnił błąd i nie powinien odsyłać ustawy do Trybunału, gdyż to dobre przepisy, a piraci drogowi powinni być karani.
Tryb kontroli następczej oznacza, że ustawa wchodzi w życie zgodnie z harmonogramem, a dopiero potem Trybunał Konstytucyjny bada jej zgodność z ustawą zasadniczą. Jeżeli TK stwierdzi niekonstytucyjność przepisów, te przestaną obowiązywać od dnia orzeczenia lub od daty wskazanej przez Trybunał. Do czasu rozstrzygnięcia przepisy są w pełni skuteczne i egzekwowane przez organy ścigania.
Jak nowe przepisy wpłyną na codzienność kierowców – praktyczne konsekwencje
Zaostrzenie przepisów ma bezpośredni wpływ na codzienne funkcjonowanie kierowców. Policja zapowiedziała zwiększenie liczby kontroli drogowych – w 2025 roku przeprowadzono prawie 18 milionów badań trzeźwości, co stanowi wzrost o blisko 2 miliony w porównaniu z rokiem poprzednim. Ten trend będzie kontynuowany, a funkcjonariusze otrzymali wytyczne dotyczące szczególnej uwagi na przestrzeganie nowych przepisów.
Właściciele wypożyczalni samochodów i firm leasingowych stoją przed poważnym wyzwaniem. Obligatoryjny przepadek pojazdu przy zawartości alkoholu 1,5 promila oznacza realne ryzyko utraty majątku firmy. Już teraz pojawiają się informacje o zaostrzaniu warunków umów – wypożyczalnie wprowadzają klauzule o odpowiedzialności majątkowej klienta za wszelkie konsekwencje prawne prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, w tym za wartość skonfiskowanego auta.
Firmy leasingowe analizują możliwość ubezpieczenia od tego ryzyka, jednak ubezpieczyciele są ostrożni. Polisy pokrywające konfiskatę pojazdu za jazdę po alkoholu mogą być bardzo drogie lub w ogóle niedostępne, gdyż ubezpieczyciele uznają to za ryzyko moralne – kierowca wiedząc, że auto nie należy do niego i jest ubezpieczone, może zachowywać się jeszcze bardziej nieodpowiedzialnie.
Dla kierowców oznacza to również zmiany w podejściu do ubezpieczeń OC. Recydywiści, którzy stracili prawo jazdy dożywotnio, teoretycznie nie powinni już prowadzić pojazdów. W praktyce część z nich próbuje unikać kontroli i dalej jeździ. Ubezpieczyciele wprowadzają już mechanizmy weryfikacji historii kierowców przed zawarciem umowy OC. Osoba z dożywotnim zakazem prowadzenia może mieć trudności ze znalezieniem ubezpieczyciela lub będzie płacić astronomiczne składki.
Nowe przepisy mają także efekt odstraszający. Wiedza o możliwości utraty prawa jazdy dożywotnio za łamanie zakazu sądowego lub konfiskacie auta za jazdę z 1,5 promila może skłonić część kierowców do większej ostrożności. Już pierwsze tygodnie obowiązywania przepisów pokazują, że kierowcy zaczynają częściej korzystać z taksówek lub aplikacji do zamawiania przejazdów po spożyciu alkoholu.
Pytanie brzmi, czy te zmiany rzeczywiście zmniejszą liczbę wykroczeń i wypadków. Doświadczenia innych krajów pokazują, że sam fakt zaostrzenia kar nie zawsze prowadzi do poprawy bezpieczeństwa. Kluczowa jest egzekucja przepisów – tylko konsekwentne wykrywanie i karanie sprawców może przynieść rzeczywistą zmianę w zachowaniach na drodze. Policja zapewnia, że jest przygotowana do skutecznego egzekwowania nowych regulacji.
