Od 1 stycznia 2026 licznik Małego ZUS Plus wraca do zera, otwierając przed tysiącami firm możliwość ponownego skorzystania z 36 miesięcy preferencyjnych składek. Nawet ci, którzy całkowicie wyczerpali limit ulgi w poprzednich latach, mogą od nowego roku płacić niższe składki – pod warunkiem dotrzymania kluczowych terminów. Dla właścicieli małych firm to szansa na realne oszczędności, które mogą sięgać nawet kilku tysięcy złotych rocznie.
ZUS kasuje dotychczasową historię – każdy przedsiębiorca zaczyna od zera
Nowe przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku zresetowały licznik Małego ZUS Plus dla wszystkich przedsiębiorców prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdził, że każdy przedsiębiorca spełniający warunki do ulgi otrzymuje od stycznia nowy, 36-miesięczny okres preferencyjnych składek – niezależnie od tego, czy i jak długo korzystał z tej ulgi wcześniej.
Zmiana dotyczy trzech grup przedsiębiorców. Pierwsza to osoby, które nigdy nie korzystały z Małego ZUS Plus – dla nich to pierwsze otwarcie możliwości obniżenia składek. Druga grupa to ci, którzy wyczerpali swój limit ulgi przed 2026 rokiem, na przykład zakończyli 36-miesięczny okres w maju 2025 roku. Ostatnia kategoria obejmuje przedsiębiorców obecnie opłacających mały ZUS plus, którzy mogą kontynuować ulgę bez przerwy.
ZUS wyjaśnia wprost: przedsiębiorca, który w grudniu 2025 zakończył trzyletnią ulgę na starych zasadach, już od stycznia może skorzystać z kolejnych 36 miesięcy. Jedynym wymogiem pozostaje spełnianie podstawowych warunków ustawowych, w których nie nastąpiły żadne zmiany. Reset licznika oznacza praktycznie, że historia wykorzystania ulgi przed 2026 rokiem zostaje wyzerowana – każdy rozpoczyna nowy cykl od początku.
Mechanizm resetu to bezpośrednia odpowiedź na postulaty środowiska przedsiębiorców, którzy od lat wskazywali na sztywność dotychczasowych zasad. Wcześniej po wykorzystaniu 36 miesięcy ulgi przedsiębiorca musiał czekać 24 miesiące na możliwość ponownego skorzystania z preferencji. Nowe przepisy eliminują tę barierę dla wszystkich, którzy rozpoczynają lub kontynuują działalność w 2026 roku.
Nowe zasady liczenia okresów – 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym cyklu
Podstawowa zasada działania Małego ZUS Plus od 2026 roku brzmi prosto: przedsiębiorca może opłacać obniżone składki przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Do okresu prowadzenia działalności wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym przedsiębiorca prowadził działalność przez co najmniej jeden dzień – niezależnie od tego, czy korzystał wtedy z ulgi, czy nie.
ZUS precyzuje, że pierwszy okres 60-miesięcznego prowadzenia działalności gospodarczej rozpoczyna się od miesiąca, w którym po grudniu 2025 przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą z ulgą Mały ZUS Plus. Kolejny 60-miesięczny okres zacznie się od pierwszego miesiąca, w którym przedsiębiorca będzie prowadzić lub kontynuować działalność po upływie poprzedniego pięcioletniego cyklu.
Praktyczny przykład: przedsiębiorca rozpoczyna działalność z Małym ZUS Plus w marcu 2026 roku. Jego pierwszy 60-miesięczny okres prowadzenia działalności liczy się od marca 2026 do lutego 2031 roku. W tym czasie może przez maksymalnie 36 miesięcy korzystać z obniżonych składek – niekoniecznie bez przerwy, ale łącznie nie więcej niż trzy lata. Po zakończeniu pięcioletniego cyklu w lutym 2031, rozpoczyna się nowy 60-miesięczny okres, w którym ponownie może wykorzystać 36 miesięcy ulgi.
Do okresu prowadzenia działalności wliczane są wszystkie miesiące, także te, w których przedsiębiorca płacił pełne składki albo korzystał z innych ulg. Jeśli firma zawiesiła działalność na dwa miesiące, te dwa miesiące nie wliczają się do 60-miesięcznego okresu. Natomiast każdy miesiąc aktywnej działalności – nawet jeśli trwała jeden dzień – jest liczony jako pełny miesiąc.
Nowy system eliminuje dotychczasową sztywność zasad. Przedsiębiorca może elastycznie zarządzać okresami ulgi w ramach pięcioletniego cyklu – przykładowo korzystać z Małego ZUS Plus przez rok, wrócić do pełnych składek na pół roku, znów skorzystać z ulgi na kolejne dwa lata. Liczy się wyłącznie suma wykorzystanych miesięcy ulgi, która nie może przekroczyć 36 w pięcioletnim okresie.
Termin do końca stycznia – kto i kiedy musi zgłosić się do ZUS
Przedsiębiorcy planujący skorzystanie z Małego ZUS Plus od stycznia 2026 mają ściśle określony termin na złożenie dokumentów. ZUS wyznaczył datę graniczną na 31 stycznia 2026 roku – kto nie zdąży, straci prawo do ulgi w całym bieżącym roku kalendarzowym. Ta zasada dotyczy wszystkich, którzy w grudniu 2025 nie korzystali z małego ZUS plus i chcą od stycznia 2026 opłacać ulgowe składki.
Procedura wymaga wyrejestrowania się z ubezpieczeń z dotychczasowym kodem tytułu ubezpieczenia i ponownego zgłoszenia z kodem właściwym dla Małego ZUS Plus. Są dwa warianty: kod 0590 dla osób prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą oraz kod 0592 dla tych, którzy dodatkowo są wspólnikami jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Błąd w kodzie może skutkować odmową przyznania ulgi, dlatego ZUS zaleca dokładne sprawdzenie przed wysłaniem dokumentów.
Przedsiębiorcy, którzy korzystali z ulgi do końca 2025 roku i nadal spełniają jej warunki, nie muszą składać nowego zgłoszenia. ZUS automatycznie kontynuuje ich prawo do Małego ZUS Plus zgodnie z nowymi zasadami. Dotyczy to także tych, którzy na starych przepisach skończyli by ulgę w grudniu – dzięki resetowi licznika mogą płacić niższe składki od stycznia bez żadnych dodatkowych formalności.
ZUS wprowadził wyjątek związany ze zmianą przepisów. Płatnicy składek, którzy w styczniu 2026 złożyli dokumenty zgłoszeniowe z kodem tytułu ubezpieczenia 05 10 lub 05 12 (pełne składki), mogą dokonać korekty zgłoszenia i zmienić kod na 05 90 lub 0592. Warunkiem jest spełnianie ustawowych wymagań oraz dokonanie zgłoszenia najpóźniej do 31 stycznia 2026. Ta możliwość ma charakter jednorazowy i wynika z okresu przejściowego po wprowadzeniu nowych regulacji.
Szczególna sytuacja dotyczy przedsiębiorców oczekujących na indywidualną interpretację ZUS. Wielu z nich wystąpiło z wnioskiem o wyjaśnienie, czy i na jakich zasadach mogą przystąpić do Małego ZUS Plus po zmianach przepisów. ZUS ostrzega: standardowy termin na zgłoszenie do ulgi obowiązuje również ich. Jeśli spóźnią się ze zgłoszeniem, czekając na interpretację, nie będą mogli skorzystać z ulgi w całym 2026 roku – nawet jeśli interpretacja potwierdzi ich uprawnienia.
Przedsiębiorcy rozpoczynający lub wznawiający działalność po 31 stycznia 2026 mają siedem dni od dnia spełnienia warunków do objęcia ulgą na przekazanie dokumentów do ZUS. Przykład: osoba zakładająca firmę 15 marca 2026 roku ma czas do 22 marca na zgłoszenie do Małego ZUS Plus. Dla tej grupy termin styczniowy nie obowiązuje, ale opóźnienie w zgłoszeniu może oznaczać stratę pierwszych miesięcy ulgi.
Każdy korzystający z Małego ZUS Plus w styczniu musi dodatkowo przekazać w deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym informacje o rocznym przychodzie, dochodzie, formach opodatkowania działalności gospodarczej oraz podstawie wymiaru składek. Termin na przekazanie tych danych upływa 20 lutego 2026 roku. Brak kompletnych informacji może skutkować wstrzymaniem prawa do ulgi.
Niezmienne warunki – kto nadal nie skorzysta z Małego ZUS Plus
Reset licznika nie zmienił podstawowych kryteriów dostępu do ulgi. Głównym wymogiem pozostaje limit przychodu: przedsiębiorca może skorzystać z Małego ZUS Plus, jeśli jego przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 złotych. Dla osób prowadzących działalność krócej niż pełny rok, limit oblicza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia firmy.
Przykład proporcjonalnego wyliczenia: przedsiębiorca prowadził działalność przez 180 dni w 2025 roku. Maksymalny przychód uprawniający do ulgi w 2026 wynosi 59 178 złotych (120 000 zł × 180 dni / 365 dni). Przekroczenie tej kwoty zamyka drogę do Małego ZUS Plus w kolejnym roku. ZUS zwraca uwagę, że minimalny okres prowadzenia działalności w poprzednim roku wynosi 60 dni – krótszy staż dyskwalifikuje z ulgi.
Ulga obejmuje wyłącznie składki na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Składka zdrowotna nie podlega obniżeniu i przedsiębiorca musi opłacać ją w pełnej wysokości, zgodnie z zasadami obowiązującymi dla jego formy opodatkowania. To oznacza, że oszczędności z tytułu Małego ZUS Plus dotyczą tylko części obciążeń składkowych.
Przepisy wykluczają z ulgi trzy kategorie przedsiębiorców. Pierwsza to osoby, które w poprzednim roku kalendarzowym rozliczały się na podstawie karty podatkowej z jednoczesnym zwolnieniem sprzedaży od podatku VAT. Druga grupa obejmuje tych, którzy prowadzili w ubiegłym roku inną pozarolniczą działalność gospodarczą, na przykład jako wspólnik spółki jawnej. Trzecia kategoria to przedsiębiorcy wykonujący działalność dla byłego lub obecnego pracodawcy, jeśli świadczą usługi identyczne z tymi, które wykonywali jako pracownicy w tym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Ostatnie wyłączenie ma zapobiegać obchodzeniu przepisów prawa pracy przez przekształcanie stosunku pracy w samozatrudnienie. ZUS szczegółowo weryfikuje przypadki, gdy były pracownik otwiera działalność gospodarczą i świadczy usługi na rzecz dotychczasowego pracodawcy. Jeśli zakres obowiązków pokrywa się z wcześniejszymi zadaniami służbowymi, prawo do Małego ZUS Plus nie powstaje – niezależnie od tego, czy przedsiębiorca spełnia pozostałe warunki.
Przedsiębiorcy muszą także pamiętać o ciągłym monitorowaniu przychodów w trakcie roku. Przekroczenie limitu 120 000 złotych w bieżącym roku oznacza utratę prawa do ulgi od miesiąca następującego po tym, w którym nastąpiło przekroczenie. ZUS może kontrolować prawidłowość korzystania z ulgi nawet kilka lat wstecz i żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami.
Konkretne oszczędności – ile można zaoszczędzić dzięki resetowi
Podstawa wymiaru składek w Małym ZUS Plus wynosi połowę przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego z działalności w poprzednim roku kalendarzowym. Ta wartość nie może być niższa niż 30 procent minimalnego wynagrodzenia za pracę ani wyższa niż 60 procent prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W 2026 roku oznacza to przedział od 1441,80 złotych do 5652 złotych.
Przedsiębiorca, który w 2025 roku osiągnął dochód 36 000 złotych (3000 złotych miesięcznie), ma podstawę wymiaru składek wynoszącą 1500 złotych (połowa przeciętnego miesięcznego dochodu). Od tej kwoty nalicza się składki: emerytalna 19,52 procent (292,80 zł), rentowa 8 procent (120 zł), chorobowa 2,45 procent (36,75 zł) i wypadkowa według stawki ustalonej dla działalności. Łączne składki społeczne wynoszą około 460 złotych miesięcznie.
Porównanie z pełnymi składkami pokazuje skalę oszczędności. Ten sam przedsiębiorca bez ulgi płaciłby składki od kwoty 4694,40 złotych (60 procent przeciętnego wynagrodzenia w 2026 roku), co daje około 1440 złotych miesięcznie. Różnica wynosi 980 złotych miesięcznie, a w skali roku to 11 760 złotych zaoszczędzonych na składkach społecznych. W całym 36-miesięcznym okresie ulgi przedsiębiorca może zaoszczędzić ponad 35 000 złotych.
Oszczędności rosną wraz z dochodem, ale tylko do pewnego momentu. Przedsiębiorca z dochodem 60 000 złotych rocznie (5000 złotych miesięcznie) ma podstawę wymiaru 2500 złotych. Jego składki społeczne w Małym ZUS Plus wynoszą około 770 złotych miesięcznie wobec 1440 złotych przy pełnych składkach – oszczędność 670 złotych miesięcznie, czyli 8040 złotych rocznie. Wraz ze wzrostem dochodu podstawa wymiaru zbliża się do maksymalnego pułapu 5652 złotych, co redukuje różnicę między ulgowymi a pełnymi składkami.
ZUS ostrzega o długoterminowych konsekwencjach niższych składek. Kwota składek wpływa bezpośrednio na wysokość przyszłych świadczeń: zasiłków chorobowych, macierzyńskich, opiekuńczych, świadczenia rehabilitacyjnego, a także emerytury i renty. Przedsiębiorca płacący przez trzy lata minimalne składki z Małego ZUS Plus zgromadzi na swoim koncie emerytalnym znacznie mniej środków niż przy pełnych składkach. Dla osoby w wieku 35 lat różnica może wynieść kilkadziesiąt tysięcy złotych na koncie emerytalnym.
Decyzja o skorzystaniu z ulgi wymaga więc rozważenia bieżącej sytuacji finansowej firmy wobec przyszłych konsekwencji. Dla młodego przedsiębiorcy rozwijającego biznes, trzy lata oszczędności po 10 000 złotych rocznie mogą oznaczać kapitał inwestycyjny na rozwój firmy. Dla osoby bliskiej emerytury, te same trzy lata niskich składek mogą przełożyć się na wyraźnie niższą emeryturę – różnicę, której nie zrekompensują wcześniejsze oszczędności.
